ALLAHIN YANINDAYAM, ANA

 Salam, Ana!
Nigaran qalma məndən,
Allaha əmanət etdiyindən,
Allahın yanındayam...
Üfüq ağappaq,
Günəş süd rəngindədir burda...
Şəfəqləri əllərin yerinə
yaramı oxşadıqca sağalmışam.

Evim çiçəklərdən,
Libasım dualardan tikilib.
Yurdun dağlarına
Sancıb gəldiyim
bayraq dalğalandıqca
çiçək evimə rahatlıq gətirir...
Ana, Şəhidlik
Tanrı mükafatıymış,
çoxu sənin payına düşmüş.
Sən öyrətdiyin yol
bura gətirdi məni.
"Cənnət anaların ayağı altda" deyincə,
ayaqlarına əyilib yığdığım öyüdlərdən
mələklər başıma tac qoyublar, indi...
Ana demə, sənə bir gəlin gətirmədim,
Mən zümrüd gözlü,
Qara telli Qarabağı sevdiyimdən,
Könlümdə heç bir qıza yer vermədim.
Leyladan başqa,
Məcnunun kimsəni
Sevə bilmədiyi kimi...
Allahın yanındayam, Ana!

Dualarımın qanadları var burda...
Bir ağız duam yetişincə,
Bir damla qanım tökülən torpaqdan,
çinar boylu,
dəli-dolu, Vətən sevdalı,
min-min oğul göyərəcək.
Allahın yanındayam, Ana!

Vətən üçün döyüş
Tanrıdan buyruqmuş,
Haqq yolunda cihadmış,
Vətən qurban diləyəndə
Demə, Allah ən çox sevdiyini çağırarmış...
Dostlarım Şuşaya bayrağı,
Adımı anıb sancdığı gün
Adım Vətən olacaq!
Cənnətdən, ağappaq
Üfüqlü məkandan,
Üçrəngli bayraqlı elimə,
sənə yazıram,
Nigaran qalma, Ana!
Allahın yanındayam!

SONA VƏLİYEVANIN
“ALLAHIN YANINDAYAM, ANA” ŞEİRİNƏ GENİŞ TƏHLİL :

    Sona Vəliyevanın “Allahın yanındayam, Ana” şeiri şəhid ruhunun dilindən yazılmış ən təsirli bədii nümunələrdən biridir; əsər həm ana nisgilinin, həm də şəhidlik ucalığının poetik körpüsünə çevrilir və oxucunu adi mətn oxuduğu hissindən ayırıb ruhani bir sükutun içinə salır. Bu şeir sanki şəhid övladının anasına yazdığı son məktub kimi səslənir. Burada nə ölüm kədəri, nə qismət ağırlığı, nə də dünyadan köçün qaranlığı var, əksinə, Tanrıya qovuşmanın gətirdiyi bir işıq, Vətən uğrunda ölümü bir yüksəliş bilən könül rahatlığı və anaya yönələn sonsuz məhəbbət var. Şair, şəhidin dilindən danışaraq, ölümün mahiyyətini dəyişir, onu insanı Tanrıya yaxınlaşdıran müqəddəs bir pillə kimi təqdim edir.   Şeirin ilk sətirlərindən hiss olunur ki, şəhid öz anasını təsəlli etmək üçün danışır; onun “Nigaran qalma məndən, Allaha əmanət etdiyindən, Allahın yanındayam…” sözləri ana həsrətinin ağrısını yumşaltmaq üçün seçilmişdir. Bu üç sətirin özü şeirin bütün fəlsəfi  yükünü daşıyır: şəhid ölümə məğlub olmayıb, əksinə, Tanrı qatına yüksəlib. Burada “Üfüq ağappaq, günəş süd rəngindədir burda” misraları həmin ucalığın metafizik təsviridir. Rənglərin seçimi, ağappaqlıq, süd rəngi, Tanrı nuruna, paklığa, əbədiyyətə işarədir. Şair şəhidin gözü ilə Cənnəti məkanlaşdırarkən onu heç bir dini təsvirin sərt çərçivələrinə salmır, əksinə, daha şeiriyyətli, daha səmimi bir tablonun içində təqdim edir. Şeirdə ana obrazı həm torpaq, həm yurd, həm də müqəddəs varlıq kimi təqdim olunur. Şəhidin anası yalnız bir qadın deyil, o həm də Vətəni böyüdən, övladını haqq yoluna yönəldən müqəddəs bir məktəbdir. “Cənnət anaların ayağı altda” hədisinin şeirə daxil edilməsi həm dini dəyəri, həm ananın müqəddəsliyini, həm də şəhidin ana qarşısındakı sonsuz ehtiramını göstərir. O, dünyadan köçsə də, ananın öyüdlərini başının tacına çevirmişdir. Bu, şairin ən poetik simvollarından biridir. Mətndə Qarabağ ayrıca bir qadın obrazı kimi təqdim olunur: “Ana demə, sizə bir gəlin gətirmədim, mən zümrüd gözlü, qara telli Qarabağı sevdiyimdən.” Burada Vətən gəlinlə eyniləşdirilir və şəhidin ona olan sevgisi Leyli-Məcnun məhəbbəti ilə müqayisə olunur. Bu bənzətmə təsadüfi deyil; epik eşqin ülviləşdirilmiş forması Vətən sevgisini adi hisslərdən kənarlaşdırır və onu ilahi eşqə çevirir. Şeirdə Vətən yalnız bir torpaq parçası deyil; çinar boylu, dəli-dolu oğullar doğuran müqəddəs bir varlıqdır. Şair şəhidin dilindən bildirir ki, tökülən qan minnət deyil, iddia deyil, fəryad deyil; o qandan bir millətin gələcəyi göyərəcək. Bu ideya şeirin ideya-fəlsəfi mərkəzidir: şəhidlik ölüm deyil, yeni bir nəsil üçün başlanğıcdır. “Vətən üçün döyüş Tanrıdan buyruqmuş” misrası şeirin dini-fəlsəfi qatını tamamlayır. Bu cümlə poeziyada teoloji anlam daşıyır. Şəhidlik təsadüf deyil, Tanrı seçimi və ilahi yazıdır. Şair “Demə, Allah ən çox sevdiyini çağırarmış” misrasıyla ananın qəlbini parçalayacaq həqiqəti yenidən nurla izah edir: bu ölüm deyil, Allahın sevgisinə çağırılışdır. Şeirin sonluğu isə həm estetik, həm mənəvi baxımdan zirvədir: şəhid Cənnətdən üçrəngli bayrağa sarılmış bir elə səslənir və anasına ən böyük təsəllini verir. “Nigaran qalma, Ana! Allahın yanındayam!” Bu sətir həm başlanğıcın, həm sonluğun eyni mərkəzdə birləşməsi, həm də şeirin ideya qövsünün tam bağlanması deməkdir.
   Bu şeir şəhidlik məqamını həm dini, həm mənəvi, həm də vətənpərvərlik ruhunda ən ülvi şəkildə təcəssüm etdirən nadir poetik nümunələrdəndir. Sona Vəliyeva burada bir əsgərin ölümündən yox, bir ruhun ucalığından danışır. Ananın göz yaşından deyil, onun qəlbinə enən Tanrı təsəllisindən söz açır. Şeir oxucuya göstərir ki, şəhidlik bir sonluq yox, Vətən üçün müqəddəs yüksəlişdir. Ana kədəri isə əslində bir işıq kimi övladının üzərinə çəkilmiş mələklərin qanadı altında əriyir. “Allahın yanındayam, Ana” sadəcə poetik bir müraciət deyil, xalqın yaddaşına, anaların qəlbinə və millətin ruhuna yazılmış müqəddəs bir övlad səsi, Qarabağ zəfərinin və şəhidlərin əbədi ucalığının poetik andıdır.

✍ Sevil Azadqızı 
           07.11.2025