SONA VƏLİYEVA
Bu günlərdə filologiya elmləri doktoru, Əməkdar jurnalist, tanınmış şair Sona Vəliyevanın atası Məhəmməd Vəliyev vəfat edib. Şairin atasına həsr etdiyi şeirləri təqdim edirik. Allah rəhmət eləsin!.
SƏSİMİ TANIMADI ATAM
Belə övladlıqmı olar,
Məni tanımadı atam.
İçimdən elə yıxıldım,
Gördüm ki, özümə yadam.
(müəllif)
Səsim yad olunca özümü üzdü,
Dünyada yerim yox, ümid Allaha.
Halımı səsimdən duyan atamın
Bəlkə, yaddaşında mən yoxam daha?
Zəhmətə bükülü ömrün yükünü
O yenə tək çəkər, tənha daşıyar.
Küləyin “çağırışı” – yalançı ümid,
Qapıya yüyürər, bəlkə, gələn var.
Biz də daşürəkli, ildə bir kərə
Gedib gözlərini güldürə billik.
Yır-yığış başlayar yenə geriyə
Üzündə boynunu bükər yetimlik.
Yaddaşı da haqlı, incik könlü də,
Çatan pay-barxana oğul, qız deyil.
Biz qalaq o yana, anam köçəndən
Bəzən öz sözü də xətrinə dəyir.
Mən elə bilirdim illər ötsə də,
Bir ovuc gülüşüm qalar yadında.
Güləndə yanağı batan qızını
Eşidər hər xəfif yel qanadında.
Səs-küyü sükuta satılan evin
Yayda da divarı, daşı isinməz.
Atamın yaddaşı, mənim sevincim,
Anamla köç etdi, geriyə dönməz.
Hisslərin üsyanı uzansa bəzən,
Həyat qanunları boynunu burar.
Əzabla böyüdüb yola saldığın
Övladla aranda məsafə durar.
Aradan ərk itər, yollar ayrılar,
Hər övlad ocağı tale bəxşişi.
Bizi buyurmağa heç vaxt qıymayan,
İndi tək qalmağa qıyılan kişi.
Yük olmaq istəməz ata övlada –
Dünyanı vəd elə, qayğıya bələ.
Nəfəsi əl kimi çiynimizdədir,
Güc verir yaşayaq, yaşayaq hələ.
SALAM, ATA!
Salam, ata, mənəm, gəlmişəm,
Sən demişkən, sənin şəhərli balan...
Amma elə deyil, vallah,
Mən şəhərli olammadım.
Tələbə oldum,
Cox şeylər oxudum, bildim...
Amma misalımı
Oxuduqlarımdan deyil,
Nənəmdən, babamdan cəkdim.
Köməyimə gəldi
Evdə də, işdə də
Səndən, anamdan,
Hüseyn əminin lətifələrindən,
Fatma xalanın məsləhətlərindən
öyrəndiklərim.
Mən şəhərli olsaydım
Yuxularıma sahib çıxardım,
Yuxularımda sərgərdanam, ata,
Hər gecə yuxularımda
Kəndə - evimizə uçuram.
Elə bəxtəvər oluram ki,
Qucaqlayıram qoca tut ağacımızı,
Ağlayıram, gülürəm.
Atam, anam, bacım-qardaşım
deyirəm, tut ağacına.
Qonşular yığılır ətrafıma
Anamı səsləyirlər,
«gözün aydın, balan gəlib» deyirlər.
Sökülən köhnə evimiz
əl çəkmir məndən, yuxumda
Anam oturub səkidə,
əli qoynunda,
məni yola salır Bakıya.
Аğlayır, su atır dalımca «ya qismət
kim ölə, kim qala»...
Öyüd verir mənə...
İndi ki getdin, yaxşı oxu, bala...
Ata, elə o öyüdlə yaxşı oxudum, qurtardım.
Şəhərdə iş də tapdım,
O qalan qaldım,
Şəhərdə yaşadım, amma
Şəhərli olammadım.
Dəli olur burda adam,
Umacaqların təmənnaların əlində
Mən də özün kimi,
Nə desələr tez inananam.
Hamını özümə doğma sananam.
Ata, gur qara saçlarmın,
Dağ havasına boyanan üzümün rəngini
Deyən-gülən dəcəl qızının ilk rəsmini
Qəlbinə çəkdiyimdən
İndi qara-dinməz olmağımın
Bət-bənizi solmağımın
Fikrini cəkmə.
Yaşa dolduqca, qəribləşirəm, ata, bu şəhərdə
Həm də
min əzabla qurduğum evimdə.
Özüm burdayam,
Həsrətim sənin yollara çəpər olan
kirpiklərinin ucunda
Ruhumsa yollar ayrıcında...
Atam mənim!
EHTİYAC
(Anam yuxuda atamdan muğayat olmağımızı tapşırırdı…)
Ayıldım yuxudan içim göynədi,
Bu neçə əlaqə, duyğudur, sirdir,
(Anam çox nigaran öz yarısından)
Ağrısın, acısın tənha yaşayan,
Bir kişi uşaq tək burda yetimdir.
Dünyalar arası sərhəd sınarmış,
Qayğının, sevginin ucalığında,
Balanın qayğısı baldır ataya,
(Diqqətdə qayğıda qəlbi ovunmaz,)
Yanında həyanı qadın yoxdursa.
İsmarıc mələyim, yuxu mələyim,
Yolumuz ruhumuz üstə dayanar.
Tənhalıq duası oxuyanların,
Halından Tanrı da qalar intizar.
Beləcə, göylərdən, yerdən aralı,
Tanrıdan ruhuma qapılar açıq.
Payıza bənzəyən ömrümə ana,
Günəş ol, yuxuda yollarıma çıx.
Açılsın yollarım ürəyim kimi,
Görüm kim kimiydi, görüm nə nəydi.
Bir çiçək sevəndə ləçək balasın,
Bir quş oxşayanda körpə pərvazın,
Kimsə unudanda mələk anasın,
Məni bir anaya ehtiyac əydi.
Bir tənha ağacam o gündən, Allah,
Qovruldum, alışdım, kimsə duymadı.
Ana yanındasa adi anadır,
Əlindən gedibsə hər cür ehtiyac,
Torpaqdır, günəşdir, sudur, havadır.
Oğulsan, döz görüm bu ehtiyaca,
Dözülməz, satılmaz, çəkilməz bu dərd.
Yanımda bir kimsə ana çağırsa,
Burnumun ucunda bir kənd göynəyər.
2004-cü il, Bakı
